από την Βασιλική (Βίκυ) Μπαφατάκη
Τον συνάντησα ένα καλοκαιρινό απόγευμα του Ιουνίου 2025, στην τελετή έναρξης του Amicorti Film Festival, στο Roccaraso, στην περιοχή Abruzzo της Ιταλίας, υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια της Nrita Rossi. Ήμουν μέλος της Κριτικής Επιτροπής για τις Ταινίες Μικρού Μήκους, ενώ εκείνος ήταν επικεφαλής της Επιτροπής Αξιολόγησης για τα Βιντεοκλίπ. Στην αρχή φαινόταν σοβαρός, σχεδόν εσωστρεφής — σαν κάποιος που παρατηρεί τον κόσμο προτού του απευθύνει τον λόγο. Δεν άργησε, όμως, να αποκαλυφθεί ο άνθρωπος πίσω από το χαμογελαστό του βλέμμα: τρυφερός, ζεστός, αυθεντικός. Ένας φίλος όλων μας.
Τα βράδια εκείνα, μετά τις προβολές και τις δράσεις του φεστιβάλ — όταν διάσημοι σκηνοθέτες, ηθοποιοί και πανεπιστημιακοί από διαφορετικές χώρες καθόμασταν πλάι-πλάι, με βλέμματα που συναντιούνταν στη σιωπή αλλά και σε τρανταχτά γέλια — ο Fariman έπαιρνε την κιθάρα του ή καθόταν στο πιάνο. Και τότε, ο κόσμος άλλαζε μορφή. Το σώμα του πάλλονταν ολόκληρο καθώς άγγιζε τα πλήκτρα, κι η φωνή του αναδυόταν σαν ψίθυρος από τα έγκατα της ψυχής του, για να μεταμορφωθεί σε προσευχή, σε κραυγή ελπίδας, σε τραγούδι που ανήκε σε όλους μας.
Όταν γελούσε, δεν ήταν απλώς ένα χαμόγελο — ήταν ένα φως. Μια σιωπηλή υπόσχεση. Σαν μια αόρατη, απέραντη αγκαλιά που αγκάλιαζε τους πάντες με ενσυναίσθηση, χωρίς όρους. Έφερνε μαζί του κάτι πολύ περισσότερο από μουσική: έναν πολιτισμό, μια μνήμη, ένα κάλεσμα στην ειρήνη. Μια υπενθύμιση ότι, όταν η ανθρωπιά γίνεται μελωδία, μπορεί να θεραπεύσει.
Γεννημένος στην Τεχεράνη, σε μια εποχή αυστηρότητας και περιορισμών, μεγάλωσε σε μια οικογένεια που πίστευε στον ήχο της ελευθερίας. Το σπίτι του ήταν γεμάτο με δυτική μουσική και μια κιθάρα που τον προσκαλούσε — πρώτα να τη θαυμάσει, ύστερα να τη χαϊδέψει και τελικά να της δώσει ζωή. Χωρίς δασκάλους, χωρίς ωδεία — με μόνα εφόδια την ακοή του και την ψυχή του — έμαθε να παίζει, να γράφει, να τραγουδά.
Κι όλα όσα είναι, τα έφερε μαζί του στο Roccaraso. Δεν τραγουδούσε για να εντυπωσιάσει — τραγουδούσε για να αγγίξει. Η φωνή του, βαθιά και αισθαντική, έμοιαζε να γεννιέται εκείνη τη στιγμή, για εμάς. Κι έτσι έγινε φίλος μου — και φίλος όλων εκείνων που βρέθηκαν εκεί, σε μια μαγική στιγμή συνάντησης του χρόνου.
Η μουσική του είναι η ιστορία του. Και κάθε του εμφάνιση, μια πράξη αγάπης
Βιογραφικό — Fariman
Ο Fariman (Mostafa Fariman Jabbarzadeh) είναι Ιρανός τραγουδιστής, συνθέτης και στιχουργός, γεννημένος στην Τεχεράνη το 1985. Μεγάλωσε σε μια οικογένεια που αγαπούσε τη δυτική μουσική και, παρά τους κοινωνικούς περιορισμούς, έμαθε αυτοδίδακτα να παίζει κιθάρα, πιάνο και ντραμς.
Το 2010 κυκλοφόρησε το πρώτο του single, “They Won’t Understand”. Έκτοτε έχει κυκλοφορήσει πάνω από 27 τραγούδια σε αγγλικά και περσικά, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια ακροάσεις στο YouTube και σε ψηφιακές πλατφόρμες.
Η σημαντικότερη διεθνής συνεργασία του είναι με τον Ιταλό θρύλο Albano, με τον οποίο συνυπέγραψαν και ερμήνευσαν το τραγούδι “Rise from the Fall” — έναν ύμνο στην ανθεκτικότητα και την ελπίδα κατά την περίοδο της πανδημίας. Το τραγούδι προβλήθηκε διεθνώς, από δίκτυα όπως το BBC και η RAI.
Ο Fariman διατηρεί δική του ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία και προωθεί τη μουσική ως πολιτισμική γέφυρα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
Fariman, ποια ήταν η πρώτη σου επαφή με τη μουσική; Πότε κατάλαβες πως ήθελες να γίνεις μουσικός;
Στα πρώτα χρόνια μετά την Ισλαμική Επανάσταση, η ζωή ήταν σκληρή και γεμάτη περιορισμούς. Όμως στάθηκα τυχερός: γεννήθηκα σε μια οικογένεια ανοιχτόμυαλη και μοντέρνα, με αγάπη για τη δυτική μουσική. Το σπίτι μας αντηχούσε από μελωδίες. Σε κάθε συγκέντρωση, σε κάθε γιορτή, κάποιος έπαιζε μουσική και ένιωθα μέσα μου συγκίνηση και χαρά. Εκείνη ήταν η πρώτη φορά που άγγιξα τη μαγεία. Μια κιθάρα υπήρχε στο σαλόνι μας. Δεν ήξερα να τη χειριστώ, αλλά με τραβούσε κοντά της. Έπαιζα τις χορδές, αναζητώντας όμορφους ήχους. Εκείνη η κιθάρα και εκείνοι οι ήχοι ήταν η ελπίδα μου, μέσα στις δύσκολες εποχές.
Έχεις μάθει μόνος σου διάφορα όργανα και παραγωγή μουσικής. Ποιο υπήρξε το μεγαλύτερο “σχολείο” σου;
Δεν υπήρχε τρόπος να μάθω δυτική μουσική στο Ιράν. Δεν υπήρχαν μαθήματα για τα είδη που αγαπούσα—μπλουζ, ποπ, ροκ. Το ενδιαφέρον μου άναψε όταν άκουσα για πρώτη φορά τον John Lennon, με το Working Class Hero και το Imagine. Έπιασα μια κιθάρα, αγόρασα ένα βιβλίο συγχορδιών και ξεκίνησα. Το αυτί μου με βοήθησε: έμαθα σιγά σιγά νότες, κλίμακες, ρυθμούς. Χωρίς δάσκαλο, χωρίς τάξη. Μόνος μου έμαθα να τραγουδώ και να παίζω κιθάρα και πιάνο. Η μουσική έγινε ο δάσκαλός μου.
Πώς θα περιέγραφες τη μουσική σου σε κάποιον που δεν την έχει ακούσει ποτέ;
Η μουσική μου είναι μια ένωση πολιτισμών. Η βαθιά, ποιητική ψυχή της Περσίας ενώνεται με τη ρυθμική καρδιά της Δύσης. Αυτό το κράμα γεννά έναν ήχο μοναδικό, που αγγίζει ανθρώπους από διαφορετικούς κόσμους. Τραγουδώ στα περσικά και στα αγγλικά, και εύχομαι να προχωρήσω σε ακόμη περισσότερες γλώσσες. Γιατί η μουσική είναι η γλώσσα της ένωσης.
Τι σε εμπνέει περισσότερο όταν συνθέτεις τραγούδια; Αντλείς από προσωπικά βιώματα ή από κοινωνικές ανησυχίες;
Η έμπνευση, για μένα, γεννιέται από εκείνη τη λεπτή σύνδεση ανάμεσα στο συναίσθημα και την αφήγηση. Άλλοτε είναι προσωπικές μνήμες, άλλοτε ιστορίες που μοιραζόμαστε όλοι. Δεν υπάρχει “φόρμουλα”. Όλα συμβαίνουν σε μια στιγμή, ανεξήγητα. Σαν φλόγα που ανάβει από το πουθενά.
Υπάρχουν καλλιτέχνες ή είδη μουσικής που σε επηρέασαν βαθιά;
Μεγάλωσα με μουσικές θρύλων—Beatles, Dylan, Clapton. Όμως εκείνος που σημάδεψε την ψυχή μου πιο έντονα ήταν ο Michael Jackson. Η φωνή του, η κίνησή του, το πάθος του—ήταν για μένα σχολείο ζωής.
Υπάρχει κάποιο τραγούδι σου που νιώθεις πιο κοντά στην ψυχή σου; Γιατί;
Δυσκολεύομαι να διαλέξω ένα. Όποιο τραγούδι περιέχει μελωδία αυθεντική, στίχους ουσιαστικούς, και συναισθηματική αλήθεια—μου αγγίζει την ψυχή. Κάθε τέτοιο κομμάτι είναι για μένα ένας καθρέφτης εσωτερικής ειρήνης.
Πώς γεννήθηκε η συνεργασία σου με τον Al Bano; Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα ή κάτι αναπάντεχο;
Κατά την περίοδο της πανδημίας, έχασα τη γιαγιά μου. Ο πόνος ήταν βαρύς. Είχα ανάγκη να κάνω κάτι που να προσφέρει ανακούφιση—στους άλλους, σε μένα. Ένα τραγούδι που να δίνει ελπίδα. Έστειλα ένα μήνυμα στον Al Bano. Δεν περίμενα απάντηση, όμως εκείνος ανταποκρίθηκε με ευγένεια και γενναιοδωρία. Θυμόταν τις επισκέψεις του στο Ιράν πριν από την επανάσταση και ένιωσε συγκίνηση. Μου είπε: «Γράψε το κομμάτι. Αν αξίζει, θα το τραγουδήσουμε μαζί». Και έτσι έγινε. Δουλέψαμε σκληρά, και μόλις το άκουσε, είπε: «Ναι». Δεν ήταν μόνο μια συνεργασία. Ήταν γέφυρα ψυχής ανάμεσα σε δύο κόσμους.
Τι σημαίνει για σένα το “Rise From The Fall”; Πώς γεννήθηκε αυτό το τραγούδι;
Το Rise From The Fall είναι ένας ύμνος στην ελπίδα. Μιλά για το σκοτάδι της πανδημίας, για τη συλλογική πτώση, αλλά κυρίως για την πίστη στην αναγέννηση. Ήθελα να τραγουδήσω πως ναι, πέσαμε—αλλά μπορούμε να ξανασηκωθούμε. Και να κοιτάξουμε το αύριο με φως.
Ήταν πρόκληση να συνδυάσεις την ιταλική μουσική παράδοση με την ιρανική ευαισθησία;
Ήταν δύσκολο. Είμαστε από διαφορετικές γενιές, διαφορετικά ύφη. Έπρεπε να γράψουμε ένα τραγούδι που να “χωράει” και τους δύο. Όχι μόνο μουσικά, αλλά και συναισθηματικά. Ακόμα και το βίντεο έπρεπε να βρει ισορροπία. Δεν ήταν εύκολο, αλλά μέσα από αυτή την πρόκληση γεννήθηκε κάτι αληθινό.
Ποιο μήνυμα θελήσατε να μεταφέρετε στον κόσμο μέσα από αυτό το ντουέτο;
Ότι οι καλλιτέχνες έχουν αποστολή. Όχι μόνο να τραγουδούν, αλλά να θεραπεύουν. Ο Al Bano δεν ζήτησε ποτέ αμοιβή. Το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να αγγίξει τις καρδιές όσων πονούσαν. Και το έκανε με σεβασμό, με απλότητα, με αγάπη. Γι’ αυτό η συνεργασία μας ήταν κάτι παραπάνω από μουσική. Ήταν πράξη ανθρωπιάς.
Είσαι ο πρώτος ανεξάρτητος Ιρανός ποπ καλλιτέχνης που συνεργάστηκε με τόσο σπουδαία ευρωπαϊκή φωνή. Νιώθεις πως φέρεις μια πολιτισμική αποστολή;
Πιστεύω ακράδαντα πως η τέχνη μπορεί να χτίσει γέφυρες εκεί που τα λόγια ή οι πολιτικές αποτυγχάνουν. Μέσα από τη μουσική, δεν μοιραζόμαστε απλώς ήχους, αλλά πολιτισμούς, συναισθήματα, ιστορία. Όταν κάποιος με μια κιθάρα ξεκινήσει να παίζει σ’ ένα ξένο τόπο, θα δεις τον κόσμο να μαζεύεται γύρω του—χωρίς να χρειάζεται μετάφραση. Αυτό είναι η δύναμη της μουσικής. Εγώ θέλω να συνεχίσω να φτιάχνω τέτοιες γέφυρες. Ανάμεσα στο Ιράν και στον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Fariman με άλλα μέλη από τις Κριτικές Επιτροπές του Film Festival AmiCorti – Roccaraso
Πιστεύεις ότι η μουσική μπορεί να γεφυρώσει κοινωνικές ή ακόμη και πολιτικές διαφορές;
Ναι, και το βλέπω να συμβαίνει. Έχω συνεργαστεί με Αμερικανούς καλλιτέχνες για να δείξω πως η εικόνα που προβάλλεται για τους Ιρανούς από τα διεθνή μέσα δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια. Εμείς, ο λαός του Ιράν, δεν έχουμε πρόβλημα με κανέναν λαό. Πιστεύουμε στην ειρήνη, στη φιλία, στην αγάπη. Η μουσική μάς ενώνει πάνω από σύνορα.
Πώς δέχονται το έργο σου το κοινό στο Ιράν και στο εξωτερικό; Υπάρχουν διαφορές στις προσδοκίες;
Στο Ιράν, λόγω περιορισμών, ο κόσμος με βρίσκει μέσα από τοπικές πλατφόρμες ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμα και με δυσκολίες. Στο εξωτερικό, το κοινό έχει άμεση πρόσβαση. Οι προσδοκίες είναι διαφορετικές, αλλά η καρδιά της μουσικής είναι η ίδια. Όταν ο ήχος είναι αυθεντικός, αγγίζει παντού.
O Fariman με φίλους από το Film Festival AmiCirti. Από αριστερά ο μεξικανός ηθοποιός Victor Gonzales, o ινδός ηθοποιός Rajneese Duggal, η Επικοινωνιολόγος και Ακαδημαϊκή Ερευνήτρια Βιοθικής, ο Θανάσης Λέκος και ο ιταλός ηθοποιός Alessandro Vandini
Ποιοι είναι οι καλλιτεχνικοί σου στόχοι για τα επόμενα χρόνια; Υπάρχει κάποιος καλλιτέχνης με τον οποίο ονειρεύεσαι να συνεργαστείς;
Θέλω να γράψω μουσική και για άλλους καλλιτέχνες, όχι μόνο να τραγουδήσω μαζί τους. Ονειρεύομαι να μοιράσω τον περσικό ήχο μου στον κόσμο, να σταθώ πλάι σε διεθνείς δημιουργούς και να ενώσουμε τις φωνές μας. Κάθε συνεργασία είναι ένας δρόμος προς την ενότητα.
Αν μπορούσες να δώσεις μία συμβουλή σε έναν νέο μουσικό από το Ιράν ή από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, ποια θα ήταν;
Μην περιμένετε “κλισέ” όπως «ποτέ μην τα παρατάς». Η πραγματική συμβουλή μου είναι: μάθε να βρίσκεις λύσεις. Η μουσική μοιάζει με αρχιτεκτονική—πρέπει να φτιάξεις κάτι όμορφο μέσα σε περιορισμούς. Να γίνεις ευφυής, να βρίσκεις δρόμους χωρίς να θυσιάζεις την ποιότητα. Να σκέφτεσαι με στρατηγική, όχι μόνο με πάθος.
Τι σε κρατά δημιουργικό και αισιόδοξο σ’ έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις;
Το γεγονός ότι είμαι ζωντανός. Κάθε πρωινό, που μπορώ να αναπνέω και να σκέφτομαι, είναι ευκαιρία να μάθω, να εξελιχθώ, να προσφέρω. Αυτό που με παρακινεί βαθιά είναι ο στόχος. Ένας σκοπός, μικρός ή μεγάλος, είναι αρκετός για να συνεχίσεις να δημιουργείς, να ονειρεύεσαι, να κάνεις τον κόσμο λίγο καλύτερο.
