Γράφει ο Παύλος Πισσάνος
Κρίνω απαραίτητο να αφιερώσω τη στήλη μου σε ένα έργο για το οποίο ο δημιουργός του Γιάννης Σμαραγδής ακούει πολλά από πολλούς τριγύρω του.
Με την ευθύνη πείρας εβδομήντα ετών περίπου στον Ελληνικό αλλά, κυρίως, στον παγκόσμιο κινηματογράφο σαν παραγωγός, σκηνοθέτης και σεναριογράφους 55 ντοκιμαντέρ ελληνικού πολιτισμού, καθώς και 22 ετών συνεχούς παρουσίας ως “πωλητής” των έργων μου στη Διεθνή αγορά των Καννών – κάθε Οκτώβρη στην MIP TV και κάθε Μάρτιο ή Απρίλιο στην MIP COM – και, κυρίως, σαν αναγνωρισμένος από την – πολύ αυστηρή στις αξιολογήσεις της – διεθνή πλατφόρμα IMDB για 3 έργα μου με βαθμολογία υψηλότερη από 9 στα 10, πιστεύω ότι, διαθέτοντας μία πολύπλευρη και ενδελεχή πείρα, δικαιούμαι να αναφερθώ κατά κρίσιν στο έργο ενός δημιουργού, όπως πραγματικά το οφείλω.
Είδα το έργο “Καποδίστριας” στον κινηματογράφο Αθήναιον.
Με πλήρη συναίσθηση και σίγουρη κατανόηση στα προβλήματα που συνάντησε κατά την περίοδο προ-παραγωγής, σε συνέχεια της παραγωγής και ακολούθως της προβολής της ταινίας του ο Γιάννης Σμαραγδής, τον οποίο δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω από κοντά, κρίνοντας μόνο από την προσεκτική προσωπική μου επισκόπηση, πλάνο – πλάνο, τόπο – τόπο, λόγο – λόγο, κοστούμια, άτομα συνεργείου, ημέρες γυρισμάτων, οπερατέρ, τεχνικοί, μοντέρ, στούντιο ηχοληψίας μέχρι και την τελική κόπια, καταθέτω από αυτή τη στήλη τη βαθιά κατανόηση μου, τη βαθιά εκτίμησή μου, τον βαθύτατο θαυμασμό μου και, τελικά, την πολύ πολύ βαθιά απορία μου πώς κατάφερε ο Γιάννης Σμαραγδής, σε μία οικονομικά τόσο δύσκολη περίοδο, που οι έννοιες του ωραίου, του μεγάλου και του αληθινού περνούν μία θανάσιμη κρίση χρηματοδότησης, να ολοκληρώσει μια τόσο σπουδαία παραγωγή.
Έχω την πείρα τριών ειδικών διεθνών δραματοποιημένων ντοκιμαντέρ, στα οποία παίζουν διεθνείς ηθοποιοί που προβλήθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο – εκτός από την Ελλάδα – να γνωρίζω ότι η λέξη “διεθνής” ταινία στον κινηματογράφο, για να επιτύχει, κοστίζει πολλές φορές περισσότερο από μία Ελληνική παραγωγή.
Στο Hollywood, που αποτελεί για μένα “Παγκόσμια Σχολή Οπτικοακουστικού Θεάματος”, εκεί όπου ο κινηματογράφος λειτουργεί σαν επιστήμη, εκεί που οι φιλοδοξίες και το οράματα βρίσκουν διέξοδο και οι άξιοι αμείβονται και με χρήμα και με δόξα, μου έμαθαν στην μακρόχρονη πορεία μου την ακόλουθη ρήση:
«Αν ο μαέστρος (ο παραγωγός – σκηνοθέτης) δεν είναι άξιος να επιλέξει τα σωστά όργανα (σεναριογράφος, ηθοποιοί, τεχνικοί, staff ) ώστε η ορχήστρα να χαρίσει στις ανθρώπινες αισθήσεις τη “μελωδία της ψυχής” στις ανθρώπινες αναζητήσεις, τότε ο μαέστρος να κατέβει από το stage και να καταθέσει την μπαγκέτα του στα αζήτητα».
Ο Γιάννης Σμαραγδής είναι μεγάλος μαέστρος με ισχυρή μπαγκέτα.
Η Ελλάδα, όπου στην εποχή μας μεσουρανούν οι “ψευτοκουλτουριάρηδες” στο χώρο της κινηματογραφικής παραγωγής, πρέπει να είναι πολύ υπερήφανη που ο σκηνοθέτης του “Καποδίστρια” αλλά και τον άλλων αξιόλογων ταινιών του είναι Έλληνας και μάλιστα πραγματικά γνήσιος Έλληνας.
Αισθάνομαι να με πνίγει η ντροπή διαβάζοντας όλες αυτές τις παγκόσμιες ανοησίες από αυτοπροσδιοριζόμενους “ειδικούς”, που κρίνουν έναν πραγματικά εμπνευσμένο Έλληνα καλλιτέχνη, ο οποίος ταξίδεψε από πόλη σε πόλη της Ευρώπης για να συλλέξει αρχειακό υλικό για τον Καποδίστρια, για να μελετήσει τα “locations” των γυρισμάτων του, για να προτείνει και να εγκρίνει τα κοστούμια εποχής του Καποδίστρια όσο και των λοιπών ηθοποιών του και αυτός να μη δειλιάζει ούτε λεπτό για τη συνέχεια της παραγωγής του “βλέποντας” με το στοχαστικό μάτι της ψυχής του το τέλος της ταινίας και το θρίαμβο της αξιοσύνης του, που του τον όφειλε η απέραντη υπομονή του.
Ο Γιάννης Σμαραγδής, φίλοι μου, αποτελεί ένα πραγματικά ιστορικό στήριγμα στο βωμό της τέχνης στην κουρασμένη πατρίδα μας. Αυτά που σκέφτεται δεν τα σκέφτεται για τον ίδιο. Τα σκέφτεται για λογαριασμό της Ιστορίας, των Ελλήνων και της ίδιας της Ελλάδας.
Αγανακτώ βλέποντας τον άξιο αυτόν σκηνοθέτη και παραγωγό να προσπαθεί να εξηγήσει στους “κριτές” του τα “γιατί” και τα “διότι” μιας παραγωγής όπως ο “Καποδίστριας”, που όποιος βγαίνει από την αίθουσα του κινηματογράφου μετά την προβολή της έχει τα μάτια του δακρυσμένα, όχι τόσο από τη συγκινησιακές στιγμές του έργου, όσο από την ιστορική ανάδειξη της προσωπικότητας του Καποδίστρια, που αγάπησε την Ελλάδα περισσότερο από την ίδια του τη ζωή.
Οι αρμόδιοι σπουδασμένοι και έμπειροι κριτές έργων του καλού και χρήσιμου κινηματογράφου, αυτοί που μπορούν και βλέπουν πόση ωφέλεια προσφέρει στις ψυχές των καινούργιων γενεών μια ταινία όπως ο “Καποδίστριας”, θεωρείται απαραίτητο να λαμβάνουν υπόψιν τους ότι αυτή η ταινία θα προβληθεί, σε συνέχεια, στην τηλεόραση, την Ελληνική ή και τη Διεθνή, ότι μετά την τηλεόραση θα ενταχθεί στο internet στην διαδικτυακή θέση της, με αποτέλεσμα οι κάθε επόμενες γενιές να μπορούν να βλέπουν για ατελείωτα χρόνια ένα ιστορικό έργο όπως ο “Καποδίστριας” που κάποτε, πριν πολλά χρόνια, αποτέλεσε ζωντανό πρότυπο πολιτικού που αγάπησε την πατρίδα του, την στήριξε, προσπάθησε να δείξει το κοινωνικό και ηθικό κύρος του και οι κοτσαμπάσηδες της εποχής τον σκότωσαν για να καλύψουν τις ανάγκες της φιλάργυρης ματαιοδοξίας τους.
Γνωρίζοντας ότι στον τόπο μας ακμάζει μία κάστα πολιτικάντηδων τρίτου τύπου, όπου το σωστό και το αληθές είναι το “ανορθόδοξο” ή, και ενίοτε, το “καταστροφικό”, αυτό που μόνον αυτοί αναγνωρίζουν ως “μεγαλειώδες” επειδή ούτε το καταλαβαίνεις, ούτε το αναγνωρίζεις, ούτε η ψυχή σου το δέχεται, με αποτέλεσμα να το απορρίπτει.
Στρέφω την προσοχή μου στα αρμόδια μέλη της Ελληνικής Κυβέρνησης και, κυρίως, στα Υπουργεία Εκπαίδευσης και Πολιτισμού να επιδείξουν την απαραίτητη φροντίδα για τους ανθρώπους με το ταλέντο του Γιάννη Σμαραγδή, να τους αγκαλιάσουν, να ενδυναμώσουν τις φιλοδοξίες τους, να τους θεωρήσουν διδασκάλους των γενεών του παρόντος και του μέλλοντος, να χρηματοδοτήσουν τα προγράμματά τους, να τους υποστηρίξουν με ό,τι καλύτερο θεσπίζει ο Νόμος ενός πολιτιστικού κράτους και κοινωνίας, όπως η Ελλάδα, για να ανθίσει ο άνυδρος αγρός της ψευτοκουλτούρας, για να βάλει στην άκρη τους αγράμματους λαϊκιστές και το μοντέλο Γιάννης Σμαραγδής να δείξει τα καινούργια πρότυπα των άξιων και τον αληθινών αγωνιστών που, στη δύσκολη εποχή μας, η Ελλάδα των Γραμμάτων, των Τεχνών και της γέννησης του παγκόσμιου Πολιτισμού έχει τόση μα τόση ανάγκη.
